نشست خبري «كنگره‌ي شعر بيداري اسلامي (شنبه، 15 بهمن‌ماه) در حوزه‌ي هنري برگزار شد؛ در اين نشست، مسؤولان برگزاري كنگره دلايل دعوت كردن و همچنين دعوت نكردن از برخي شاعران عرب را مطرح كردند.

 علي‌اكبر ولايتي، دبيركل مجمع جهاني بيداري اسلامي، با بيان اين‌كه از (16 بهمن‌ماه) به مدت دو روز كنگره شعر بيداري اسلامي برپا خواهد شد، عنوان كرد: در اين كنگره، شاعران و ادبايي كه درباره بيداري اسلامي شعر گفته‌ و فعال بوده‌اند، حضور دارند. با توجه به اين‌كه موج جديد بيداري اسلامي در كشورهاي عرب متمركز بوده است، تكيه ما هم در برپايي كنگره بر جهان عرب بوده است. همان‌طور كه مي‌دانيم، مسأله بيداري اسلامي از حيث فرهنگي اهميت زيادي دارد و ضرورت دارد در اين حوزه گام‌هايي برداشته شود و فرصتي براي تبادل فكر و انديشه بين صاحبان ذوق و هنر فراهم آيد.

او در ادامه از زبان هنر به عنوان رساترين و گوياترين زبان ياد كرد و گفت: در تاريخ صدوپنجاه‌ساله بيداري اسلامي، شعرا همواره در به حركت درآوردن عواطف مردم و افكار عمومي نقش مهمي داشته‌اند و امروز هم شاهد اين مسأله هستيم. پس از اشغال بيت‌المقدس و سرزمين فلسطين، اين شعراي عرب و فلسطيني بودند كه مردم آن سرزمين را براي آزادي بيت‌المقدس دعوت مي‌كردند. از طرفي در تاريخ ادبيات ايران هم كه نگاه مي‌كنيم، در صدر آن‌ها، حكيم ابوالقاسم فردوسي تا كنون نقشي اساسي در پيش‌برد تفكر مردم داشته است.

ولايتي گفت: باور ما بر اين است كه براي همفكري و تعامل بيش‌تر اهل فكر و فرهنگ جهان عرب، به وجود چنين گردهمايي‌اي نياز است. در هيچ كشور ديگري از دنيا نمي‌بينيم كه چنين ظرفيتي وجود داشته باشد و اقشار مختلف مردم و هنرمندان و جوان‌ها را در گردهمايي‌هايي جمع كند. در اين كنگره دوروزه، 80 شاعر جهان اسلام به ايران دعوت شده‌اند و در محافل شعري و ادبي به طرح ديدگاه‌هاي‌شان درباره بيداري اسلامي خواهند پرداخت.

در ادامه اين نشست، محمدمهدي شريعتمدار، دبير كنگره شعر بيداري اسلامي، گفت: در نوبت اول 150 شاعر فهرست شد و در ادامه از بين آن‌ها 94 شاعر براي حضور در كنگره شعر بيداري اسلامي دعوت شدند كه در نهايت، 84 نفر دعوت را پذيرفتند و از اين تعداد، 3 نفر هم جا ماندند و نتوانستند در كنگره شركت كنند. تاكنون 17 شاعر از يمن، 2 شاعر از سوريه، 11 شاعر سوداني، 9 شاعر لبناني، 5 شاعر بحريني، 8 شاعر تونسي، 9 نفر از شاعران مصر و 1 شاعر كويتي به تهران آمده‌اند و ميهمانان ديگر نيز در راه هستند.

دبير كنگره شعر بيداري اسلامي خاطرنشان كرد: به دليل هم‌زماني اين كنگره با سالگرد پيروزي انقلاب برخي از كشورهاي عربي، شاعران در اين مقطع ترجيح دادند در جشن پيروزي شركت كنند و از طرفي دو برنامه ويژه شعر در قاهره و مغرب هم‌زمان با اين كنگره برگزار مي‌شود كه به همين دليل برخي از شاعران ناگزير نتوانستند به تهران بيايند. البته برخي ملاحظات سياسي هم مانع حضور برخي چهره‌ها شد؛ از جمله حضور تعدادي از شاعران بحريني با مشكل‌هاي جدي‌اي روبه‌رو شد، همچنين برخي از شاعران كشورهاي ديگر كه دليل ندارد نام آن‌ها برده شود.

در ادامه، محسن مؤمني، رييس حوزه هنري، با اين توضيح كه ممكن است نام‌هايي از شاعران دعوت‌شده براي مخاطبان فارسي‌زبان آشنا نباشد، عنوان كرد: ناآشنايي مخاطبان فارسي‌زبان با اين شاعران به معناي اهميت نداشتن آن‌ها نيست؛ بلكه اين ناشي از نداشتن شناخت كافي ما از ادبيات معاصر عرب است. شعر در جهان عرب از جايگاه والايي برخوردار است و آن‌ها شاعران خلاق و تأثيرگذار بسياري دارند.

مؤمني با ياد كردن از شاعراني مانند نزار قباني، عبدالوهاب بياتي، محمود درويش و برخي ديگر از شاعران عرب، گفت: شاعران عرب همواره نسبت به مسائل معطوف به جهان اسلام حساسيت داشته‌اند و كمابيش شعرهايي هم درباره انقلاب اسلامي ايران و در دفاع از مردم ايران سروده‌اند.

او با توضيحي درباره شعرخواني شاعران عرب در روزهاي يكشنبه و دوشنبه، 16 و 17 بهمن، سخنانش را به پايان برد.

علي‌اكبر ولايتي، دبيركل مجمع جهاني بيداري اسلامي، درباره بازخورد و اثرگذاري كنگره‌هاي متعدد بيداري اسلامي در جهان عرب، تصريح كرد: بي‌شك برپايي اين كنگره‌ها، تأثير بسزايي خواهد داشت و در ادامه نيز استمرار پيدا خواهد كرد. به دليل اين‌كه يك نوع سازماندهي و ارتباط با ميهمانان دعوت‌شده به ايران شكل مي‌گيرد كه به عنوان مجموعه غيردولتي، فعاليت‌شان را زير چتر شعار بيداري اسلامي دنبال خواهند كرد.

او افزود: از طرف ميهمانان مدعو در كنگره‌هاي بيداري اسلامي، درخواست تأسيس دبيرخانه مطرح شد و انتظار مي‌رود در ادامه بناي مستحكمي برقرار شود و اين ارتباط‌ها ادامه پيدا كند. از طرفي شاهد آثار فراوان برپايي اين كنگره‌ها در رسانه‌هاي ديگر كشورها هستيم.

همچنين محمدمهدي شريعتمدار، دبير كنگره شعر بيداري اسلامي، در پاسخ به سؤالي درباره ميهمان‌هاي مراسم، گفت: برنامه ما بر اين بود تا شاعراني دعوت شوند كه از جهان عرب هستند و همچنين برخي از شاعران ايراني‌اي كه شعر عربي را مي‌شناسند و به عربي شعر نوشته‌اند، دعوت شدند. همچنين آيات القرمزي، شاعر بحريني، به دليل پاره‌اي مشكل‌ها نتوانست در اين كنگره شركت كند.

علي‌اكبر ولايتي درباره اين‌كه آيا نمي‌شد كنگره شعر بيداري اسلامي را در مراسم جشنواره شعر فجر تعريف و اجرا كرد، گفت: شعر فجر براي شاعران فارسي‌زبان است؛ ولي كنگره شعر بيداري اسلامي بيش‌تر براي شاعران عرب‌زبان است. ضرورت داشت در اين مقطع به شعر ديگر كشورهاي جهان اسلام هم توجه شود و مجموعه جهاني بيداري اسلامي مجموعه‌اي متعلق به همه مسلمان‌هاست.

او همچنين از برپايي كنگره فيلم‌سازان بيداري اسلامي در آينده خبر داد و متذكر شد: در پي اين هستيم كنگره‌اي با حضور كساني كه درباره بيداري اسلامي فيلم ساخته يا مي‌خواهند بسازند، برگزار كنيم.

ولايتي در پاسخ به اين سؤال كه آيا از چهره‌هاي مطرح شعر عرب كه در جهان شناخته‌شده هستند و آثارشان به زبان فارسي ترجمه شده، چهره‌هايي مانند نوري الجراح و غادة السمان، كساني دعوت شده‌اند، يا ‌آدونيس (علي احمد سعيد) كه از او به عنوان يكي از نامزدهاي دريافت جايزه‌ي نوبل ادبيات ياد مي‌شود، گفت: ما شعرايي را كه درباره بيداري اسلامي شعر مي‌گويند، انتخاب كرديم و از افرادي هم دعوت كرديم كه به دلايلي نمي‌توانستند در كنگره حضور پيدا كنند و به دليل كهولت يا بيماري امكان سفر را نداشتند.

همچنين محمدمهدي شريعتمدار تصريح كرد: شاعراني مانند آدونيس و غادة السمان در شمار شاعران بيداري اسلامي نيستند و با ديدگاه‌هاي اسلامي فاصله دارند؛ علي‌رغم اين‌كه شاعراني مطرح در جهان عرب هستند. قاعدتا چنين شاعراني نمي‌توانند در كنگره شعر بيداري اسلامي حضور داشته باشند.

در ادامه، علي‌اكبر ولايتي تصريح كرد: ما كه مي‌دانيم به چه كساني نوبل مي‌دهند. معلوم است شاعري كه درباره بيداري اسلامي سخن بگويد، عليه سلطه غرب حرف زده است و روشن است كه شاعر بيداري اسلامي كانديداي نوبل نمي‌شود. من در حوزه جايزه صلح نوبل نكته‌اي را عرض مي‌كنم. در دوره‌اي ياسر عرفات و اسحاق رابين هر دو به عنوان برنده جايزه صلح نوبل معرفي شدند؛ اما سازشي كه عرفات كرد، فشارهاي بي‌شماري را بر مردم مظلوم فلسطين وارد آورد. همچنين ما شاهد هستيم كه افرادي معارض جمهوري اسلامي از سازمان‌ها و نهادهاي ضد جمهوري اسلامي، جوايز متعددي را دريافت مي‌كنند و به آن‌ها جايزه صلح نوبل مي‌دهند. روشن است جريان سلطه عليه بيداري اسلامي است. ما براي بيداري اسلامي تلاش مي‌كنيم و به شاعراني كه مردم را به حركت درآورده‌اند، اهميت مي‌دهيم و اين چهره‌ها دعوت مي‌شوند.

محسن مؤمني نيز تاكيد كرد: شاعران دعوت‌شده از شاعران تأثيرگذار جهان عرب هستند و ممكن است ما با آن‌ها آشنا نباشيم.

منبع: ایسنا